ÇAP Nedir? Üniversitede Çift Anadal Nasıl Yapılır?
ÇAP'ın ne olduğunu, ikinci diploma sürecini, başvuru şartlarının nasıl belirlendiğini ve çift anadal yapmadan önce nelere bakmanız gerektiğini öğrenin.
ÇAP Nedir? Üniversitede Çift Anadal Nasıl Yapılır?
ÇAP, yani çift anadal programı, bir öğrencinin kendi lisans programına devam ederken aynı üniversitedeki ikinci bir diploma programının şartlarını da tamamlayarak iki ayrı diploma alabilmesini sağlayan sistemdir.
ÇAP'ta ilk bölümünüzü bırakmazsınız. Anadal programınıza devam ederken üniversitenizin izin verdiği başka bir programın derslerini de eş zamanlı olarak tamamlarsınız.
Bu yönüyle ÇAP, “bölüm değiştirmekten” farklıdır.
ÇAP yapınca iki diploma mı alınır?
Evet. Çift anadal programının temel farkı, koşulları başarıyla tamamlayan öğrenciye ikinci bir diploma kazandırabilmesidir.
Ancak ikinci diplomanın verilmesi için yalnız ÇAP derslerini bitirmek yeterli olmayabilir. Öğrencinin ana diploma programından da mezuniyet hakkını kazanması gerekir.
Bu nedenle ÇAP'ı, ana bölümün yanında yürütülen bağımsız bir ikinci bölüm yükü gibi düşünmek daha doğrudur.
ÇAP, yandal ve yatay geçiş aynı şey mi?
Hayır. Üçü farklı akademik işlemlerdir.
| İşlem | Ana bölüm devam eder mi? | Sonuç |
|---|---|---|
| ÇAP | Evet | İkinci diploma alınabilir |
| Yandal | Evet | Diploma yerine yandal sertifikası alınır |
| Yatay geçiş | Genellikle eski programdan yeni programa geçilir | Öğrenime yeni diploma programında devam edilir |
Örneğin başka bir bölümü de resmi olarak bitirip ikinci diploma almak istiyorsanız ÇAP; yalnız belirli bir alanda ek dersler alıp bunu belgelendirmek istiyorsanız yandal daha yakın seçenektir.
Üniversitede ÇAP nasıl yapılır?
Ayrıntılar üniversiteye göre değişse de süreç genel olarak şu sırayla ilerler:
-
Üniversitenizde hangi programlar arasında ÇAP bulunduğunu kontrol edin.
Her bölüm her bölümle çift anadal yapamaz. Programın üniversite senatosu tarafından açılmış olması ve ilgili bölümlerin ÇAP düzenlemesinin bulunması gerekir. -
Başvuru koşullarını inceleyin.
Genel not ortalaması, başarı sırası, tamamlanmış dersler, başvuru yarıyılı, yabancı dil veya yetenek sınavı gibi koşullar bulunabilir. -
İlan edilen başvuru dönemini takip edin.
ÇAP başvuruları sürekli açık değildir. Üniversitenin akademik takviminde veya ilgili fakülte/bölüm duyurusunda belirlenen tarihlerde yapılır. -
İstenen belgelerle başvurun.
Transkript, başvuru formu veya dilekçe gibi belgeler istenebilir. Kesin belge listesi üniversitenin duyurusuna göre kontrol edilmelidir. -
Kontenjan ve değerlendirme sonucunu bekleyin.
Asgari şartları karşılamak otomatik kabul anlamına gelmez. Programın kontenjanı ve üniversitenin değerlendirme yöntemi sonucu belirleyebilir. -
Kabulden sonra iki programın ders planını birlikte yürütün.
Ortak veya eşdeğer kabul edilen dersler olabilir; kalan ikinci anadal derslerinin nasıl tamamlanacağı ilgili programın müfredatı ve üniversite kararlarıyla belirlenir.
ÇAP için ortalama kaç olmalı?
Türkiye'de çift anadalın genel çerçevesi Yükseköğretim Kurulu düzenlemeleriyle belirlenir; ancak üniversiteler kendi senato ve yönergeleriyle ek veya daha yüksek koşullar koyabilir.
Bu nedenle internette gördüğünüz tek bir GANO değerini bütün üniversitelere uygulamak doğru değildir. Başvuracağınız üniversitenin güncel ÇAP yönergesindeki:
- asgari genel not ortalamasını,
- başarı sırası şartını,
- başvuru yapılabilecek yarıyılları,
- program kontenjanını,
- varsa merkezi yerleştirme puanı, yabancı dil veya yetenek şartını
birlikte kontrol etmeniz gerekir.
Hacettepe Üniversitesi için bu konu ayrı bir kurala bağlıdır; güncel eşikleri Hacettepe ÇAP için ortalama kaç olmalı? rehberinden kontrol edebilirsiniz.
ÇAP yapmak eğitim süresini uzatır mı?
Uzayabilir, ancak bu kaçınılmaz değildir.
İki programdaki ortak veya eşdeğer derslerin sayısı, ikinci anadalın müfredatı, derslerin aynı saatlere gelmesi, ön koşullar ve öğrencinin dönem başına alabileceği ders yükü süreyi doğrudan etkiler.
Bu yüzden yalnız “kaç ders daha alacağım?” sorusuna bakmak yanıltıcı olabilir. Şu üç soruyu birlikte değerlendirmek daha faydalıdır:
- İki program arasında kaç ders ortak sayılabiliyor?
- Kalan dersler hangi dönemlerde açılıyor?
- Ders saatleri ve ön koşullar iki programı aynı anda yürütmeye izin veriyor mu?
Hacettepe öğrencileri, ÇAP düşündükleri bölümün derslerini kendi programlarıyla birlikte gerekli.tr Program sayfasında haftalık görünümde deneyerek olası saat çakışmalarını ve dönem yükünü başvuru öncesinde daha somut görebilir.
ÇAP yapmadan önce yalnız ortalamaya bakmayın
Yüksek bir GANO başvuru açısından önemli olsa da ÇAP'ın sürdürülebilir olup olmadığını tek başına göstermez.
Karar vermeden önce ikinci bölümün müfredatını açıp hangi dersleri gerçekten almak zorunda olduğunuzu, bu derslerin ne sıklıkla açıldığını ve kendi bölümünüzün zorunlu dersleriyle nasıl kesiştiğini inceleyin.
ÇAP size ikinci bir diploma kazandırabilir; fakat bunun karşılığında iki programın akademik yükünü aynı anda yönetmeniz gerekir. En doğru karar, “başvurabiliyor muyum?” sorusuyla birlikte “bu iki programı gerçek ders planım içinde sürdürebilir miyim?” sorusunu da cevaplamaktır.